فواید لگو برای کودکان تنها به سرگرم شدن آنها محدود نمیشود؛ این بازی همزمان انگشتان، چشم و ذهن کودک را درگیر میکند و مهارتهایی مانند حل مسئله، تمرکز، درک فضایی و همکاری را در قالبی میسازد که کودک آن را بازی میداند، نه تمرین. در ادامه هر یک از این مهارتها را جداگانه بررسی میکنیم.
لگو چگونه به رشد خلاقیت کودک کمک می کند؟
خلاقیت با آزادی انتخاب ساخته میشود و لگو همین را در اختیار کودک میگذارد؛ قطعاتی ساده که هیچ شکل نهایی از پیش تعیین شدهای ندارند. جدول زیر فواید این بازی را در یک نگاه نشان میدهد و بخشهای بعدی، هر ردیف را باز میکنند.
|
فایده |
تاثیر بازی با لگو |
|
خلاقیت |
ساخت شکل ها و ایده های جدید |
|
مهارت حرکتی ظریف |
کار با قطعات کوچک |
|
تمرکز |
دنبال کردن مراحل ساخت |
|
حل مسئله |
پیدا کردن راه برای ساخت مدل |
|
صبر و پشتکار |
تلاش دوباره پس از خراب شدن سازه |
|
هماهنگی چشم و دست |
اتصال دقیق قطعات |
|
مهارت فضایی |
درک شکل، اندازه و موقعیت |
|
اعتماد به نفس |
کامل کردن یک سازه |
|
مهارت اجتماعی |
همکاری و بازی گروهی |
|
یادگیری |
آشنایی با مفاهیم مختلف هنگام بازی |
سه ویژگی زیر، مهمترین دلایلی هستند که این بازی را به ابزار پرورش خلاقیت تبدیل میکنند.
کودک برای ایده های خود راه حل پیدا می کند.
کودک ابتدا تصویری در ذهن دارد و سپس باید آن را با قطعاتی بسازد که در دسترس او هستند. همین فاصله میان ایده و ابزار، او را وادار میکند راهحل بسازد و بهجای رها کردن ایده، آن را با امکانات موجود تطبیق دهد.
امکان ساختن یک مدل به روش های مختلف
هیچ ساختمانی با لگو تنها یک راه ساخت ندارد. کودک وقتی میبیند دو روش متفاوت به یک نتیجه میرسند، یاد میگیرد که برای هر مسئله بیش از یک پاسخ درست وجود دارد و همین درک، پایه تفکر خلاق است.
تشویق کودک به استفاده از تخیل
قطعه لگو در دست کودک میتواند دیوار خانه، بال هواپیما یا سنگ کوه باشد. این آزادی معنا دادن به یک شیء ساده، تخیل او را فعال نگه میدارد و بازی را از تکرار یک الگوی ثابت دور میکند.
اگر تازه میخواهید این بازی را به کودک معرفی کنید، از یک بسته ساده شروع کنید. سبد اسباببازی کودک را با خرید لگو از کیدزچی ببندید.
تقویت مهارت حرکتی ظریف با بازی لگو
یکی از رایجترین فواید لگو برای کودکان، تقویت کنترل عضلات کوچک دست و انگشتان است؛ همان مهارتی که بعدها مداد گرفتن، دکمه بستن و نوشتن را ممکن میکند.
برداشتن یک قطعه کوچک، چرخاندن آن و فشار دادن تا لحظه جا افتادن، هر بار همین عضلات را تمرین میدهد. کودک این کار را دهها بار در یک جلسه بازی تکرار میکند، بدون آنکه احساس کند در حال تمرین است.
هماهنگی چشم و دست هم در همین مرحله ساخته میشود؛ چشم محل دقیق اتصال را میسنجد و دست باید حرکت را متناسب با آن تنظیم کند. این هماهنگی، پایه بسیاری از مهارتهای حرکتی سالهای بعد به شمار میرود.
لگو چگونه تمرکز و توجه کودک را افزایش می دهد؟
ساختن یک سازه، هدفی روشن دارد و همین موضوع، توجه کودک را مدت طولانی روی یک کار نگه میدارد. برخلاف بازیهای پرسرعت، نتیجه بهتدریج و در برابر چشم او شکل میگیرد.
تاثیر لگو بر رشد کودک در حوزه توجه، از همین ماهیت مرحلهای میآید؛ کودک باید قطعه درست را پیدا کند، جای آن را تشخیص دهد و سپس به مرحله بعد برود. هر مرحله، توجه او را دوباره تازه میکند.
نکته مهم برای والدین این است که در میانه ساخت، بازی را قطع نکنند. اجازه دادن به کودک برای تمام کردن یک سازه، همان چیزی است که مدت توجه او را بهمرور طولانیتر میکند.

فواید لگو برای تقویت مهارت حل مسئله
روشنترین بخش فواید لگو برای کودکان همینجا است؛ هر سازه، مجموعهای از مسئلههای کوچک است. سقف نگه داشته نمیشود، پایهها هماندازه نیستند یا قطعه مورد نظر پیدا نمیشود.
کودک برای هر کدام باید تصمیم بگیرد؛ قطعه دیگری جایگزین کند، ساختار را تغییر دهد یا از پایه دوباره شروع کند. همین چرخه تصمیم و آزمون، دقیقا همان مسیری است که در حل مسئله واقعی طی میشود.
آنچه این تجربه را ارزشمند میکند، بازخورد فوری آن است؛ اگر راهحل درست نباشد، سازه فرو میریزد و کودک بلافاصله نتیجه تصمیم خود را میبیند، نه ساعتها بعد.
بازی با لگو چگونه صبر و پشتکار کودک را تقویت می کند؟
فرو ریختن سازه، بخش جداییناپذیر این بازی است و همین نقطه، مهمترین درس آن به شمار میرود. کودک یاد میگیرد که خراب شدن، پایان کار نیست و میتوان دوباره شروع کرد.
فواید بازی با لگو در این حوزه به تدریجی بودن نتیجه هم مربوط میشود؛ سازههای بزرگ در یک نشست کامل نمیشوند و کودک باید بپذیرد که رسیدن به نتیجه، زمان میبرد.
نقش والدین اینجا حساس است؛ اگر پس از هر فرو ریختن، بزرگتر بلافاصله سازه را درست کند، کودک فرصت تمرین صبر را از دست میدهد. بهتر است تنها راهنمایی کوتاهی داده شود و ادامه کار بر عهده خود او بماند.
تاثیر لگو بر تقویت مهارت های اجتماعی کودک
وقتی دو یا چند کودک با یک جعبه لگو بازی میکنند، ناچار میشوند قطعات را تقسیم کنند، درباره شکل نهایی به توافق برسند و نقش هر نفر را مشخص کنند.
همین موقعیت ساده، تمرین واقعی مذاکره و نوبتگیری است. کودک میآموزد که ایده او تنها ایده ممکن نیست و نتیجه گروهی میتواند از ساخته فردی بهتر باشد.
بازی گروهی زبان توصیفی کودک را هم تقویت میکند، چون او باید ایده خود را برای دیگری توضیح دهد و همین کار، دایره واژگان او را گسترش میدهد.
ستهای داستانی برای بازی گروهی جذابتر هستند و کودکان را دور یک روایت مشترک جمع میکنند. با خرید لگو نینجا بازی گروهی را در جمع دوستان کودک راه بیندازید.
لگو چگونه مهارت های فضایی کودک را تقویت می کند؟
مهارت فضایی یعنی توانایی تصور شکلها در ذهن، چرخاندن آنها و درک رابطه اندازه و موقعیت اجزاست؛ همان پایهای که یادگیری هندسه و نقشهخوانی بر آن بنا میشود.
پژوهشها این رابطه را سنجیدهاند. در یک مطالعه روی صد و شانزده کودک با میانگین سنی نزدیک به چهار سال، توانایی ساخت با قطعات ساختنی حدود پنج درصد از تفاوتهای عملکرد عددی کودکان را توضیح میداد، حتی پس از کنار گذاشتن اثر سن، درآمد خانواده و دایره واژگان.
نکته جالب همان پژوهش این بود که این رابطه در خانوادههای کمدرآمد بسیار قویتر دیده شد و به حدود پانزده درصد رسید؛ بنابراین این نوع بازی میتواند برای کودکانی که دسترسی کمتری به منابع آموزشی دارند، اثر بیشتری داشته باشد.
لگو برای رشد ذهنی کودک از همین مسیر عمل میکند؛ کودک هنگام ساخت باید پیش از قرار دادن قطعه، نتیجه را در ذهن خود تصور کند و همین تصویرسازی ذهنی، تمرین مستقیم مهارت فضایی است.
آیا بازی با لگو باعث افزایش اعتماد به نفس کودک می شود؟
بله و دلیل آن ساده است؛ کودک در پایان کار، چیزی در دست دارد که خودش ساخته است. این نتیجه قابل لمس، حس توانمندی را به شکلی میسازد که تشویق لفظی نمیتواند.
مسیر رسیدن به این نتیجه هم اهمیت دارد. کودک چند بار شکست میخورد و دوباره تلاش میکند، پس اعتماد به نفس او بر پایه تجربه واقعی شکل میگیرد، نه بر پایه تعریف دیگران.
برای تقویت این حس، سازه ساخته شده را در جای دیدرس بگذارید و از کودک بخواهید درباره روش ساخت آن توضیح بدهد. همین توضیح دادن، حس مالکیت و افتخار او را تقویت میکند.
هدیهای که کودک باید خودش آن را بسازد، همین حس را چند برابر میکند. برای هدیه تولد، روی خرید لگو لبوبو حساب کنید.
لگو برای چه سنی مفید است؟
فواید لگو برای کودکان تنها زمانی به دست میآید که رده سنی روی جعبه رعایت شود؛ این عدد، توصیه ایمنی و آموزشی است. قطعات بزرگ مخصوص خردسالان از حدود یک سال و نیم به بعد توصیه میشوند و اندازه آنها بهگونهای است که خطر بلعیدن ایجاد نکند.
قطعات استاندارد و کوچکتر معمولا از چهار سالگی به بعد پیشنهاد میشوند و برخی مجموعههای پیچیدهتر از شش سالگی آغاز میگردند. مجموعههای فنی و مکانیکی هم از حدود هشت سالگی به بالا مناسب هستند.
هشدار ایمنی مهم این است که قطعات کوچک برای کودکان زیر سه سال خطر خفگی دارند؛ بنابراین تا این سن باید فقط از قطعات درشت مخصوص همین گروه سنی استفاده شود و بازی زیر نظر بزرگتر انجام گیرد.
ظاهر و رنگ قطعات هم در جذب کودک نقش دارد و مدلهای براق برای بسیاری از کودکان جذابتر هستند. جلوه متفاوت خرید لگو کرومی را به کودک خود نشان دهید.

بازی آزاد با لگو بهتر است یا ساختن طبق دفترچه؟
هر دو حالت ارزش خود را دارند و انتخاب میان آنها به مهارتی بستگی دارد که میخواهید تقویت شود. جدول زیر تفاوت اثر این دو را نشان میدهد.
|
نوع بازی |
مهارت تقویت شده |
مناسب برای |
|
بازی آزاد بدون دفترچه |
خلاقیت و تخیل |
کودکانی که ایده پردازی می کنند |
|
ساخت طبق دفترچه |
تمرکز و دنبال کردن مراحل |
کودکانی که نیاز به نظم بیشتری دارند |
|
ترکیب هر دو حالت |
خلاقیت همراه با نظم |
بیشتر کودکان در بازه سنی متوسط |
بهترین حالت، ترکیب این دو است؛ ابتدا کودک مدل را طبق دفترچه بسازد تا با منطق ساخت آشنا شود و سپس همان قطعات را باز کند و چیز دیگری بسازد.
اگر کودک فقط طبق دفترچه بازی کند، خلاقیت او کمتر درگیر میشود و اگر همیشه آزاد بسازد، تمرین دنبال کردن مراحل را از دست میدهد؛ بنابراین تعادل میان این دو، بیشترین سود را دارد.
علاقه کودک به شخصیتهای محبوبش، انگیزه بازی را بالا میبرد. با خرید لگو بتمن علاقه او به شخصیتها را به بازی ساختنی گره بزنید.
جمع بندی؛ آیا لگو برای رشد کودک مفید است؟
فواید لگو برای کودکان در چند مهارت همزمان دیده میشود؛ خلاقیت، تمرکز، حل مسئله، مهارت حرکتی ظریف و درک فضایی. مهمترین شرط بهره بردن از این فواید، انتخاب رده سنی درست است. اجازه بدهید کودک خودش سازه را تمام کند. ترکیب بازی آزاد با ساخت طبق دفترچه هم بهترین نتیجه را میدهد.





